Column Hans Topée: “Werken als religie, of als thuis?”

Een leer zo oud als de weg naar Rome. De terugkeer van de kantoorkamer?

Ik meldde het al in mijn column van 3 april 2016. De effecten van de kantoortuin en de terugkeer van de kantoorkamer! Een herhaling, of gaat het gewoon om goed ‘tuinman-schap’?

Na de Citrix-werkplek-crisis kwamen we de afgelopen weken in een ‘kantoortuin-crisis’, mede door het programma De Monitor, de columns van Japke D. Bouma (NRC) en de vele reacties (vooral commercieel getint) op social media.

“De mens leeft, werkt, woont, rust, ademt, groeit en ontwikkelt altijd in zijn of haar omgeving en nooit erbuiten. Hij of zij maakt er deel van uit, en de omgeving maakt deel van hem of haar uit, ze zijn onafscheidelijk aan en met elkaar verbonden, wederkerig afhankelijk en in reciprociteit. Als de mens er niet is, is de omgeving er niet; als de omgeving er niet is houdt de mens op te bestaan.” (Frits Perls-1893)

Van bedrijfshuisvesting naar speculatief vastgoedland

Gebieden als ‘crowding’, ‘welzijn’, ‘geestelijke ruimte’ en ‘sociale controle’ zijn naast ruimtelijke maatvoering, kleur, illustratie en landschapsvoorkeuren van groot belang voor het welzijn in een omgeving. Tegelijkertijd zien we dat we in de jaren ’90 afscheid namen van ‘bedrijfshuisvesting’ en terecht zijn gekomen in een speculatief ‘vastgoedland’ waar partijen bouwen voor de leegstand en architecten en adviseurs vooral bezig zijn met esthetiek, technologie en waardering onder collegiale professionals. Een kloof met de eindgebruiker is ontstaan (Gifford). Tijd voor echte aandacht voor de ‘eindgebruiker’!

Er zijn klassieke voorbeelden, zoals de kantoren van Johnson Wax in Racine (Wisconsin) en Mijdrecht, en Centraal Beheer (Apeldoorn), waar architecten Frank Lloyd Wright, Huig Maaskant en Herman Hertzberger niet alleen het gebouw, maar ook het interieur en het werkconcept hebben ontworpen. Zeker Hertzberger met zijn gebouw CB1 aan de  PWA-laan in Apeldoorn was zijn tijd ver vooruit. Een gebouw om verliefd op te worden en een voorbeeld voor nu! Jammer dat het van werkpaleis na vele jaren leegstand nu wordt getransformeerd naar woonpaleis in plaats van naar een kunstpaleis.

Kijken naar menselijke maat

Veranderingen zijn bijna een continu proces en vragen om heldere faciliteiten (hard en zacht) waar de organisatie in kan bewegen. Een flexibel gebouw bestaat niet.

Tegelijkertijd zien we dat de mens behoefte heeft aan een plek voor werk en contact. Het werken zal toenemen, maar het werk zal wel veranderen.

Een goed concept met gebruikswaarde in een goed gerevitaliseerd pand lijkt daarom de boodschap, kijkend naar de mens en de toenemende gebouwleegstand. Daarbij zijn locatie, gebruikswaarde, identiteit, trots, bevlogenheid en branding de issues van vandaag en morgen.

De menselijke maat is het economische rekenmodel in plaats van de baksteen!

Meer informatie

Lees ook mijn uitgebreide artikel over dit onderwerp.

Hans GJ Topée
Voorzitter FMN Expertteams Huisvesten, Werken en Faciliteren
Projectleider FMN DOEN
Vrijdenker van Dewerkplaatsfabriek
Website: www.dewerkplaatsfabriek.nl
E-mail: hans@dewerkplaatsfabriek.nl

menselijke maat